Ozempic και ενέσεις αδυνατίσματος: αδυνάτισμα χωρίς κόπο ή επικίνδυνη παγίδα;

Τα τελευταία χρόνια, το Ozempic και οι λεγόμενες «ενέσεις αδυνατίσματος» έχουν γίνει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα στον χώρο της υγείας και της διατροφής. Στα social media παρουσιάζονται συχνά σαν μια εύκολη λύση για γρήγορο χάσιμο βάρους, σχεδόν χωρίς προσπάθεια. Είναι όμως πράγματι έτσι; Ή πρόκειται για μια νέα μόδα με κινδύνους;

Για να απαντήσουμε σοβαρά, πρέπει να δούμε τι λέει η επιστήμη και τι δείχνουν οι μεγάλες κλινικές μελέτες.

Τι είναι το Ozempic και τι είναι η semaglutide;

Το Ozempic είναι ένα ενέσιμο φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία semaglutide. Ανήκει στην κατηγορία των αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1 και αρχικά εγκρίθηκε για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 [1].

Κατά τη διάρκεια των πρώτων μελετών για τον διαβήτη, οι γιατροί παρατήρησαν ότι οι ασθενείς όχι μόνο ρύθμιζαν καλύτερα το σάκχαρό τους, αλλά έχαναν και σημαντικό βάρος [2]. Αυτό οδήγησε σε νέες μελέτες που εξέτασαν τη semaglutide ειδικά ως φάρμακο για την παχυσαρκία [3].

Πώς λειτουργούν οι ενέσεις αδυνατίσματος;

Η semaglutide μιμείται μια φυσική ορμόνη του οργανισμού που:

• μειώνει την πείνα

• αυξάνει το αίσθημα κορεσμού

• επιβραδύνει την κένωση του στομάχου [14]

Ταυτόχρονα, δρα σε περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν την όρεξη και την επιθυμία για φαγητό [3]. Έτσι, ο άνθρωπος χορταίνει πιο εύκολα και τρώει μικρότερες ποσότητες, χωρίς τη συνεχή αίσθηση στέρησης.

Τι δείχνουν οι μελέτες για το αδυνάτισμα;

Οι πιο γνωστές μελέτες είναι οι STEP trials. Στη μελέτη STEP-1, άτομα με παχυσαρκία ή υπερβάλλον βάρος έχασαν κατά μέσο όρο περίπου 15% του αρχικού τους βάρους σε 68 εβδομάδες [4].

Πολλοί συμμετέχοντες έχασαν πάνω από 10% ή ακόμα και πάνω από 20% του βάρους τους [4], [5]. Σε σύγκριση με δίαιτα ή παλαιότερα φάρμακα, η semaglutide θεωρείται σήμερα μία από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την παχυσαρκία [6].

Είναι πράγματι εύκολο αδυνάτισμα χωρίς κόπο;

Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη.

Τα καλύτερα αποτελέσματα έρχονται όταν το φάρμακο συνδυάζεται με αλλαγή διατροφής και τρόπου ζωής [8]. Επίσης, δεν ανταποκρίνονται όλοι το ίδιο: κάποιοι χάνουν πολύ βάρος, άλλοι λιγότερο [9].

Και κάτι πολύ σημαντικό: όταν το φάρμακο διακοπεί, μεγάλο μέρος του χαμένου βάρους συνήθως επιστρέφει μέσα στους επόμενους μήνες [7]. Αυτό δείχνει ότι μιλάμε για μακροχρόνια διαχείριση και όχι για μόνιμη λύση.

Παρενέργειες και κίνδυνοι

Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι:

• ναυτία

• έμετος

• διάρροια

• δυσκοιλιότητα

Συνήθως είναι ήπιες και μειώνονται με τον χρόνο [10].

Πιο σπάνια, έχουν αναφερθεί σοβαρότερες επιπλοκές, όπως παγκρεατίτιδα ή προβλήματα στη χοληδόχο κύστη [11], [12]. Ο κίνδυνος είναι μικρός, αλλά υπαρκτός και απαιτεί ιατρική παρακολούθηση.

Είναι οι ενέσεις αδυνατίσματος ασφαλείς για όλους;

Όχι. Υπάρχουν άτομα που δεν πρέπει να τις χρησιμοποιούν ή πρέπει να το κάνουν με μεγάλη προσοχή, ειδικά όσοι έχουν σοβαρά γαστρεντερικά ή κάποια συγκεκριμένα ενδοκρινικά προβλήματα [10], [13].

Γι’ αυτό και όλες οι επιστημονικές οδηγίες τονίζουν ότι η χρήση πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική επίβλεψη.

Ozempic ή Wegovy: ποια η διαφορά;

Και τα δύο περιέχουν semaglutide. Το Wegovy όμως έχει εγκριθεί ειδικά για την παχυσαρκία σε υψηλότερη δόση [15]. Το Ozempic παραμένει επίσημα φάρμακο για τον διαβήτη, αν και χρησιμοποιείται συχνά off-label για αδυνάτισμα.

Τελικά είναι λύση ή παγίδα;

Η παχυσαρκία είναι χρόνια και πολυπαραγοντική νόσος. Η semaglutide μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στο βιολογικό κομμάτι της πείνας, αλλά:

• δεν αλλάζει από μόνη της τις συνήθειες

• δεν λύνει τα ψυχολογικά αίτια

• δεν αντικαθιστά τον υγιεινό τρόπο ζωής [6], [8]

Συμπέρασμα

Οι ενέσεις τύπου Ozempic είναι ένα ισχυρό ιατρικό εργαλείο βασισμένο σε σοβαρή επιστήμη [4], [6]. Δεν είναι όμως μαγική λύση, ούτε «αδυνάτισμα χωρίς κόπο». Είναι μια θεραπεία που χρειάζεται σωστή επιλογή ασθενών, ιατρική παρακολούθηση και αλλαγή τρόπου ζωής [7].

Βιβλιογραφία

1. Davies MJ, Bergenstal R, Bode B, et al.
   Efficacy of once-weekly semaglutide versus exenatide ER in type 2 diabetes (SUSTAIN 3).
   Lancet Diabetes Endocrinol. 2018;6(4):275–286.
   PMID: 29268911

2. Wilding JPH, Overgaard RV, Jacobsen LV, et al.
   Exposure-response analyses of semaglutide for weight loss in people with obesity.
   Diabetes Obes Metab. 2016;18(8):777–785.
   PMID: 27169624

3. Alorfi NM, Algarni AS.
   Clinical impact of semaglutide on obesity management: a review.
   Clin Pharmacol. 2022;14:61–72.
   PMID: 35958046

4. Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al.
   Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity (STEP 1 Trial).
   N Engl J Med. 2021;384:989–1002.
   PMID: 33567185

5. Kushner RF, Calanna S, Davies M, et al.
   Semaglutide 2.4 mg for the treatment of obesity: key elements of the STEP trials.
   Obesity (Silver Spring). 2020;28(6):1050–1061.
   PMID: 32418303

6. Khera R, Murad MH, Chandar AK, et al.
   Association of Pharmacological Treatments for Obesity With Weight Loss and Adverse Events: A Systematic Review and Meta-analysis.
   JAMA. 2016;315(22):2424–2434.
   PMID: 27299618

7. Rubino D, Abrahamsson N, Davies M, et al.
   Effect of Continued Weekly Subcutaneous Semaglutide vs Placebo on Weight Loss Maintenance in Adults With Overweight or Obesity.
   JAMA. 2021;325(14):1414–1425.
   PMID: 33755728

8. Wadden TA, Bailey TS, Billings LK, et al.
   Effect of Subcutaneous Semaglutide vs Placebo as an Adjunct to Intensive Behavioral Therapy on Body Weight.
   JAMA. 2021;325(14):1403–1413.
   PMID: 33755727

9. Wharton S, Astrup A, Endahl L, et al.
   Estimating treatment effects of semaglutide in obesity without diabetes.
   Diabetes Obes Metab. 2022;24(3):428–438.
   PMID: 34820979

10. StatPearls.
    Semaglutide.
    NCBI Bookshelf. Updated 2024.
    PMID: 32644405

11. Singh S, Prakash P, Dulai PS, et al.
    Glucagon-like peptide 1-based therapies and risk of pancreatitis and pancreatic cancer: a systematic review and meta-analysis.
    JAMA Intern Med. 2013;173(7):534–544.
    PMID: 23440284

12. Liu J, Li L, Deng K, et al.
    Incretin based treatments and mortality in patients with type 2 diabetes: systematic review and meta-analysis.
    BMJ. 2017;357.
    PMID: 28596144

13. Nauck MA, Meier JJ.
    Management of endocrine disease: Are all GLP-1 agonists equal in the treatment of type 2 diabetes?
    Eur J Endocrinol. 2019;181(6)–R234.
    PMID: 31518813

14. Friedrichsen M, Breitschaft A, Tadayon S, et al.
    The effect of semaglutide on gastric emptying in subjects with obesity.
    Diabetes Obes Metab. 2021;23(3):754–762.
    PMID: 33220083

15. EMA / FDA scientific review.
    Semaglutide (Wegovy) for chronic weight management.
    Regulatory approval documents summarized in PubMed review.
    PMID: 35015037